homescreen

Εμπιστεύονται οικογένεια και φίλους οι Έλληνες έφηβοι – Αρνητική διάθεση για το σχολείο

Εμπιστεύονται οικογένεια και φίλους οι Έλληνες έφηβοι – Αρνητική διάθεση για το σχολείο


Μαίρη Μπιμπή

Τις τάσεις και τις συμπεριφορές των Ελλήνων στην Ελλάδα καταγράφει Διακρατική Έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, στην οποία συμμετείχε το ΕΠΙΨΥ

Αντικρουόμενα είναι τα συμπεράσματα της Διακρατικής Έκθεσης του ερευνητικού Προγράμματος HBSC/WHO «Spotlight on adolescent health and well-being» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) σε ότι αφορά στους Έλληνες εφήβους.

Συγκεκριμένα, αν και θεωρούν ότι η υγεία τους είναι καλή, αναφέρουν συχνά πολλαπλά ψυχολογικά ή/και σωματικά προβλήματα. Επιπλέον, δηλώνουν πως έχουν υποστήριξη από την οικογένειά τους, αλλά δεν είναι εύκολο να μιλήσουν στον πατέρα για σοβαρά ζητήματα, ενώ αναφέρουν συχνότερα κατανάλωση αλκοόλ και τσιγάρου, αλλά και ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή ήδη από την ηλικία των 15 ετών.

Στην έρευνα που έγινε το 2018, συμμετείχε πανελλήνιο αντιπροσωπευτικό δείγμα 3.845 μαθητών της ΣΤ΄ Δημοτικού, της Β’ Γυμνασίου και της Α’ Λυκείου από 238 σχολικές μονάδες, με επιστημονικά υπεύθυνη για την Ελλάδα την κυρία Άννα Κοκκέβη, Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών και Επικεφαλής του Τομέα Επιδημιολογικών και Ψυχοκοινωνικών Ερευνών του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ). Στόχος ήταν να αποτυπωθεί η σωματική και ψυχοκοινωνική υγεία των έφηβων-μαθητών στην Ελλάδα, σε σύγκριση με τους συνομηλίκους από 45 χώρες της Ευρώπης και τον Καναδά.

Σύμφωνα με την κυρία Κοκκέβη «είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό το γεγονός ότι τα ποσοστά των εφήβων που αναφέρουν ότι λαμβάνουν μεγάλη υποστήριξη από τους γονείς και από την παρέα τους είναι υψηλότερα στη χώρα μας συγκριτικά με τις περισσότερες από τις χώρες που συμμετέχουν στην έρευνα -ενδεικτικό του ότι ο κοινωνικός ιστός συνεχίζει να προσφέρει στους νέους μας ένα αίσθημα ασφάλειας, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντικό σε συνθήκες όπως αυτές που βιώνουμε λόγω της πανδημίας του covid-19».

«Ωστόσο», προσθέτει «είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το ότι το σχολείο παραμένει στη χώρα μας ένα περιβάλλον το οποίο, αντί να αποτελεί εστία άντλησης ικανοποίησης και στήριξης για τα νεαρά του μέλη, φαίνεται να αντιμετωπίζεται από τους περισσότερους εφήβους με αρνητικά συναισθήματα και δυσπιστία.Το παραπάνω οφείλει να μάς προβληματίσει όλους και ιδιαίτερα την εκπαιδευτική κοινότητα, η οποία παίζει έναν ισχυρό διαμορφωτικό ρόλο στις εμπειρίες και την ανάπτυξη της προσωπικότητας των μαθητών».

Αναλυτικά τα κύρια ευρήματα της μελέτης για την Ελλάδα έχουν ως εξής:

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

σε χαμηλότερο ποσοστό λήψη πρωινού καθημερινά τις ημέρες του σχολείου (48%, έναντι 58% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και κατανάλωση φρούτων σε καθημερινή βάση (31%, έναντι 40% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά)

σε σχεδόν υποτριπλάσιο ποσοστό κατανάλωση αναψυκτικών με ζάχαρη (6%, έναντι 16% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά)

σε παρόμοιο ποσοστό ότι τρώνε μαζί με την οικογένειά τους καθημερινά (48%, έναντι 50% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά)- ωστόσο, τα κορίτσια στην Ελλάδα αναφέρουν καθημερινά γεύματα με την οικογένεια σε χαμηλότερο ποσοστό (44%) σε σύγκριση με τα κορίτσια στις χώρες του Προγράμματος (48%)

σε χαμηλότερο ποσοστό -το 6ο χαμηλότερο– ότι βουρτσίζουν τα δόντια τους περισσότερο από μία φορά την ημέρα (52%, έναντι 65% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά)

σε χαμηλότερο ποσοστό ότι κάνουν φυσική δραστηριότητα καθημερινά (16%, έναντι 19% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά)

Επίσης,

σε υψηλότερο ποσοστό οι έφηβοι στην Ελλάδα (25%) συγκριτικά με το πρόγραμμα HBSC συνολικά (21%) είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, κατατάσσοντας την χώρα μας στην 6η υψηλότερη θέση. Η διαφορά αυτή εμφανίζεται κυρίως στα αγόρια (31% στην Ελλάδα και 25% στις χώρες του προγράμματος HBSC.

σε παρόμοια ποσοστό οι έφηβοι στην Ελλάδα (25%) και στις χώρες του προγράμματος HBSC συνολικά (27%) θεωρούν το σώμα τους «παχύ».

Σε παρόμοιο ποσοστό οι έφηβοι στην Ελλάδα (33%) και στο πρόγραμμα HBSC συνολικά (35%) αναφέρουν ότι έχουν πολύ συχνή επικοινωνία με φίλους ή άλλους μέσω ηλεκτρονικών μέσων.

Σε πολύ χαμηλότερο ποσοστό οι έφηβοι στην Ελλάδα (8%) συγκριτικά με το πρόγραμμα HBSC συνολικά (14%) δείχνουν ισχυρή προτίμηση στην κοινωνική αλληλεπίδραση μέσω ίντερνετ έναντι της επαφής «πρόσωπο με πρόσωπο».

Σε υψηλότερο ποσοστό (10%) οι έφηβοι στην Ελλάδα συγκριτικά με το πρόγραμμα HBSC συνολικά (7%) κάνουν προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με τη διαφορά αυτή να είναι πολύ εντονότερη στα κορίτσια (12% στην Ελλάδα έναντι 8% στο Πρόγραμμα, συνολικά).

Ψυχοκοινωνική υγεία

Σε πολύ υψηλότερο ποσοστό –το 6ο υψηλότερο– (50%) οι έφηβοι στην Ελλάδα συγκριτικά με τους εφήβους στο σύνολο των χωρών του προγράμματος HBSC (37%) αναφέρουν ότι η υγεία τους είναι πάρα πολύ καλή.

Χειρότερη αξιολογούν τη ζωή τους οι έφηβοι στην Ελλάδα (Μέση Τιμή:7,6) σε σχέση με τους εφήβους στο Πρόγραμμα HBSC (Μέση Τιμή:7,8). Η διαφορά αυτή είναι εντονότερη στα κορίτσια και στους μεγαλύτερους (3η χαμηλότερη θέση στους 13χρονους) εφήβους, ενώ, αντίθετα, μεταξύ των 11χρονων η Ελλάδα έχει υψηλότερη τιμή από το μέσο όρο του Προγράμματος.

Σε πολύ υψηλότερο ποσοστό- το 4ο μεταξύ των χωρών του προγράμματος HBSC- οι έφηβοι στην Ελλάδα (44%) συγκριτικά με το Πρόγραμμα συνολικά (35%) αναφέρουν πολλαπλά ψυχολογικά/σωματικά συμπτώματα (πονοκέφαλο, πόνο στο στομάχι, πόνο στη μέση/πλάτη, ακεφιά, δυσθυμία. Νευρικότητα, δυσκολία στον ύπνο, ζαλάδα) με τη διαφορά να είναι εντονότερη μεταξύ των κοριτσιών και μεταξύ των μεγαλύτερων εφήβων.

Σεξουαλική συμπεριφορά

Σε υψηλότερο ποσοστό οι 15χρονοι έφηβοι στην Ελλάδα (26%) –το 3ο υψηλότερο μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα HBSC (19%)- αναφέρουν ότι είχαν τουλάχιστον μία ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή στη ζωή τους, με τη διαφορά αυτή να είναι εντονότερη στα αγόρια (34% και 24% αντίστοιχα, στην Ελλάδα και στο σύνολο των χωρών του Προγράμματος). Μεταξύ των 15χρονων που αναφέρουν σεξουαλική εμπειρία, η Ελλάδα έχει :

το 2ο υψηλότερο ποσοστό (74%) εφήβων που αναφέρουν χρήση προφυλακτικού κατά την τελευταία σεξουαλική επαφή· το αντίστοιχο ποσοστό στο πρόγραμμα HBSC συνολικά είναι 61%.

το χαμηλότερο ποσοστό (6%) εφήβων που αναφέρουν χρήση αντισυλληπτικού χαπιού κατά την τελευταία σεξουαλική επαφή· το αντίστοιχο ποσοστό στο πρόγραμμα HBSC συνολικά είναι 26%.

Χρήση ουσιών

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

σε ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό ότι έχουν καπνίσει σε όλη τους τη ζωή (15%, έναντι 14% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και πρόσφατα (τις τελευταίες 30 ημέρες πριν τη διεξαγωγή της έρευνας) (8%, έναντι 7% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά, με τη διαφορά αυτή να είναι εντονότερη στα 15χρονα κορίτσια),

στο υψηλότερο ποσοστό του Προγράμματος κατανάλωση αλκοόλ σε όλη τους τη ζωή (μάλιστα για τους 15χρονους ανέρχεται στο 85%, έναντι 59% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και πρόσφατα (30%, έναντι 19% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά),

σε παρόμοια ποσοστά ότι έχουν μεθύσει πρόσφατα (~7%) και

σε χαμηλότερο ποσοστό χρήση κάνναβης σε όλη τους τη ζωή (9%, έναντι 13% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και πρόσφατα (5%, έναντι 7% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).

Bullying και βίαιη συμπεριφορά

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

σε χαμηλότερο ποσοστό ότι κατά τους τελευταίους 2 μήνες στο σχολείο υπέστησαν bullying (7%, έναντι 10% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και συμμετείχαν σε bullying άλλων (3%, έναντι 6% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά),

σε πολύ χαμηλότερο ποσοστό ότι κατά τους τελευταίους 2 μήνες υπέστησαν ηλεκτρονικό bullying (5%, έναντι 13% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και συμμετείχαν σε ηλεκτρονικό bullying άλλων (3%, έναντι 10% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά),

σε ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό ότι ήρθαν άγρια στα χέρια με κάποιον ή κάποιους άλλους, τουλάχιστον 3 φορές κατά τους τελευταίους 12 μήνες από τη διεξαγωγή της έρευνας (11%, έναντι 10% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά)

Σχολικό περιβάλλον

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

σε σχεδόν υποδιπλάσιο ποσοστό (το 6ο χαμηλότερο) ότι τους αρέσει πολύ το σχολείο (15%, έναντι 28% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά). Η διαφορά αυτή είναι οξύνεται με την ηλικία των εφήβων· έτσι το αντίστοιχα ποσοστό 15χρονων εφήβων στην Ελλάδα είναι σχεδόν υποτριπλάσιο (8%) συγκριτικά με εκείνο των 15χρονων στο πρόγραμμα HBSC (21%),

σε πολύ χαμηλότερο (το 3ο χαμηλότερο) ότι λαμβάνουν υποστήριξη από τους συμμαθητές τους (41%, έναντι 59% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά). Η διαφορά αυτή οξύνεται με την ηλικία των εφήβων με τους 15χρονους να βρίσκονται στην τελευταία θέση της κατάταξης μεταξύ των χωρών συνολικά,

σε χαμηλότερο ποσοστό ότι λαμβάνουν υποστήριξη από τους δασκάλους/καθηγητές τους (50%, έναντι 56% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά). Η διαφορά αυτή είναι εντονότερη στα κορίτσια και οξύνεται με την ηλικία των εφήβων.

Οικογένεια και φίλοι

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

σε παρόμοια ποσοστά ότι είναι «εύκολη» η επικοινωνία με τη μητέρα τους για θέματα που τους απασχολούν (~85% στην Ελλάδα και στο Πρόγραμμα συνολικά),

σε χαμηλότερο ποσοστό ότι είναι «εύκολη» η επικοινωνία με τον πατέρα τους (69%, έναντι 73% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά), με τη διαφορά αυτή να εντοπίζεται κυρίως στα κορίτσια (Ελλάδα 58%, HBSC 66%) και στους 15χρονους (Ελλάδα 59%, HBSC 65%),

σε υψηλότερο ποσοστό ότι λαμβάνουν υποστήριξη από την οικογένειά τους (78%, έναντι 72% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά), με τη διαφορά να εντοπίζεται κυρίως στα αγόρια.

σε υψηλότερο ποσοστό (το 7ο υψηλότερο) ότι λαμβάνουν υποστήριξη από τους φίλους τους (70%, έναντι 60% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).

Ειδήσεις σήμερα:

Άλλο ένα αντίσωμα που μπλοκάρει τη λοίμωξη από τον κορωνοϊό εντόπισαν επιστήμονες

Έρευνα: Η επόμενη μέρα της καραντίνας μας βρίσκει σεξουαλικά υγιείς;