homescreen

Άνδρες – Αρρενωπότητα: Ποιοι είναι επιρρεπείς σε επιθετική συμπεριφορά αλλά και κατάθλιψη

Άνδρες – Αρρενωπότητα: Ποιοι είναι επιρρεπείς σε επιθετική συμπεριφορά αλλά και κατάθλιψη


ygeiamou.gr team

Τις δραματικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η απαίτηση της κοινωνίας προς τους άνδρες για συμπεριφορά σύμφωνη με συγκεκριμένα πρότυπα περί το φύλο τους έδειξε πρόσφατη έρευνα, ρίχνοντας φως στις αιτίες που οδηγούν συχνά σε παρεκκλίνουσες και επικίνδυνες συμπεριφορές

Τον καιρό που η κοινωνική κατασκευή του φύλου και η καταπίεση της γυναίκας έχουν τεθεί ως κυρίαρχα ζητήματα στην προοδευτική και όχι μόνο ατζέντα, με αφορμή τις βίαιες έως θανάσιμες επιθέσεις σε γυναίκες από άνδρες, την τοξική αρρενωπότητα και το κίνημα του «metoo», κοινή έρευνα από το Νοσοκομείο Παίδων UPMC του Πίτσμπουργκ και την αμερικανική ΜΚΟ Promundo για την εξάλειψη της βίας και την προαγωγή της ισότητας των (κοινωνικών) φύλων και της υγιούς αρρενωπότητας, φέρει στη συζήτηση την καταπίεση που βιώνουν οι άνδρες από τις κοινωνικές νόρμες και πώς αυτή μπορεί να επηρεάσει δραματικά την ψυχική τους υγεία.

Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύονται στο Preventive Medicine, οι άνδρες που βιώνουν την αρρενωπότητα μέσω αρνητικών της εκφάνσεων, συμπεριλαμβανομένων της επιθετικότητας και της ομοφοβίας, είναι πιο επιρρεπείς σε επικίνδυνες συμπεριφορές όπως ο εκφοβισμός (bullying) και η σεξουαλική παρενόχληση, ενώ παρουσιάζουν συχνότερα κατάθλιψη και αυτοκτονικές τάσεις.

Βασικό εργαλείο της ερευνητικής ομάδας αποτέλεσε η Κλίμακα Αξιολόγησης της Ηγεμονικής Αρρενωπότητας (το πρότυπο ανδρισμού όπως προκύπτει από τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά δεδομένα της σύγχρονης εποχής), μία κλίμακα μέτρησης που ανέπτυξε η ΜΚΟ Promundo και αποτελείται από 15 σημεία που περιστρέφονται γύρω από ζητήματα όπως η αυτάρκεια, η «μάτσο» συμπεριφορά, η φυσική έλξη, οι άκαμπτοι ρόλοι του ανδρικού φύλου, η υπερσεξουαλικότητα και η εγκράτεια.

Χρησιμοποιώντας στοιχεία του 2016 περισσοτέρων των 3.600 ανδρών από τρεις χώρες, ηλικίας 18-30 ετών, οι ερευνητές διαπίστωσαν πως υψηλότερο σκορ στην παραπάνω κλίμακα συσχετίστηκε με έως και πέντε φορές μεγαλύτερα ποσοστά λεκτικού, διαδικτυακού ή σωματικού εκφοβισμού καθώς και σεξουαλικής παρενόχλησης. Επιπλέον, οι πιθανότητες για κατάθλιψη και αυτοκτονικό ιδεασμό ήταν διπλάσιες για τη συγκεκριμένη ομάδα.

Η Ηγεμονική Αρρενωπότητα αποτελεί αντικείμενο συζήτησης από τη δεκαετία του 1980 ήδη, με τον Paul Kivel και συνεργάτες του να συζητούν στο project «Act Like a Man Box» («Προσάρμοσε τη συμπεριφορά σου στα πρότυπα της κυρίαρχης αρρενωπότητας») τον τρόπο που η κοινωνία απαιτεί από τους άνδρες να συμπεριφέρονται σύμφωνα με συγκεκριμένα στερεότυπα, ενώ το 2018 το ζήτημα επανήλθε στην επικαιρότητα μετά τις Οδηγίες της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (APA) για το πώς οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να συμβάλλουν στην καλύτερη ψυχική υγεία σε ανηλίκους και ενήλικες.

Οι οδηγίες αποτέλεσαν άμεση απόκριση στην αποδεδειγμένη σχέση της επιθετικής αρρενωπότητας με ασθενή ψυχική υγεία και βίαιες συμπεριφορές, όπως υπερθεμάτισε και η πρόσφατη έρευνα, η οποία υπέδειξε πως οι κοινωνικά κατασκευασμένοι έμφυλοι ρόλοι ως επιβολή, τόσο στις γυναίκες όσο και τους άνδρες, μπορούν να έχουν δραματικές συνέπειες.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο επικεφαλής της έρευνας Amber Hill, Ph. D και τεταρτοετής φοιτητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ, πρέπει να μην ξεχνά κανείς τις επιπτώσεις που έχει σε κάθε άτομο και φύλο η διαβίωση στην ετεροκανονική κοινωνία, ενώ η Elizabeth Miller, M.D., Ph.D, επικεφαλής στο τμήμα εφήβων και νέων ενηλίκων του Νοσοκομείου Παίδων UPMC, προσέθεσε πως με τη νέα μελέτη υπήρξε ποσοτική προσέγγιση και ανάλυση του φαινομένου της τοξικής αρρενωπότητας.

Μια συντομότερη και εύχρηστη εκδοχή της έρευνας διατέθηκε από την ομάδα ώστε να βοηθηθεί η ιατρική κοινότητα στη διαχείριση των συμπεριφορών των αρρένων ασθενών, η οποία συμπεριέλαβε τις παρακάτω θεματικές, σχετιζόμενες αμεσότερα με ασθενή ψυχική υγεία και βίαιες συμπεριφορές:

  1. Ο άνδρας δεν πρέπει να κάνει δουλειές του σπιτιού.
  2. Οι άνδρες πρέπει να ασκούν βία για να εξασφαλίσουν τον σεβασμό, εφόσον κρίνεται απαραίτητο.
  3. Ένας πραγματικός άνδρας πρέπει να έχει όσο το δυνατόν περισσότερες σεξουαλικές συντρόφους.
  4. Ο άνδρας που μιλάει πολύ για τις ανησυχίες, τους φόβους και τα προβλήματά του δεν πρέπει να απολαύει σεβασμού.
  5. Ο ομοφυλόφιλος δεν είναι «πραγματικός άνδρας».